Data aktualizacji: 2 kwietnia 2026
Data utworzenia: 4 października 2019
Przeczytasz w: 14 min
Trądzik pospolity (acne vulgaris) jest najczęściej diagnozowaną chorobą zapalną skóry u pacjentów pomiędzy 11. a 30. rokiem życia i dotyczy aż około 80 proc. osób z tej grupy wiekowej. Zmiany skórne pojawiają się najczęściej na twarzy i tułowiu, ze względu na dużą widoczność krostek oraz przewlekły charakter schorzenia, często stają się problemem wpływającym również na stan psychiczny pacjenta. Niemałym kłopotem są także blizny i przebarwienia, które zostawia przewlekła postać tej choroby. Czy można się ich skutecznie pozbyć?
Spis treści
Trądzik to powszechna choroba skóry, która dotyczy głównie młodzieży, ale może występować w każdym wieku. Powstaje na skutek nadmiernego wydzielania sebum (łoju skórnego), które zatyka pory skóry, tworząc środowisko sprzyjające rozwojowi bakterii. Trądzik objawia się przede wszystkim wypryskami, pryszczami, zaskórnikami, krostami i grudkami, które mogą występować m.in. na twarzy, plecach, klatce piersiowej i ramionach.
Przyczyny nadprodukcji sebum (czyli naturalnej substancji tłuszczowej produkowanej przez gruczoły łojowe skóry), a co za tym idzie, powstawania trądziku, są różne. Nadaktywność aparatu mieszkowo-łojowego regulują przede wszystkim hormony płciowe, które stymulują wielkość gruczołów łojowych oraz wydzielanie łoju. To właśnie w okresie dojrzewania w ciele młodego człowieka zwiększa się produkcja hormonów płciowych (androgenów, estrogenów), co powoduje zaburzoną pracę tych gruczołów.
Oprócz hormonów płciowych zmiany trądzikowe mogą wywoływać także lipidy hormonopodobne (związki tłuszczowe organizmu działające podobnie do hormonów) oraz androgeny (hormony steroidowe) zawierane w niektórych produktach spożywczych. Na niekorzyść osób borykających się z takim wyglądem skóry mogą przemawiać również predyspozycje genetyczne.
Dodatkowe przyczyny warunkujące powstawanie trądziku to czynniki środowiskowe, takie jak:
Trądzik zaczyna się od bardzo drobnej, niewidocznej gołym okiem zmiany w porach skóry (mikrozaskórnika) powstającej m.in. pod wpływem niedoboru kwasu linolenowego, nadmiernej produkcji androgenów czy nadmiaru kwasów tłuszczowych na skórze. Kwas linolenowy to nienasycony kwas tłuszczowy omega-3, który działa m.in. przeciwzapalnie i jest niezbędny dla ludzkiego organizmu. Musi być dostarczany w odpowiednich ilościach w codziennej diecie.
Martwe komórki naskórka i naturalna wydzielina skóry (sebum) blokują ujście gruczołu łojowego, przez co por zostaje „zatkany” – nie może się samoistnie oczyszczać i dochodzi do powstania zaskórnika.
Taka nadmierna produkcja i gromadzenie się łoju oraz zamknięte ujście sprzyjają namnażaniu się bakterii. Bakterie, m.in. maczugowiec beztlenowy, ziarniak tlenowy czy drożdżaki, rozkładają łój na prostsze związki, tj. wolne kwasy tłuszczowe. To substancje o właściwościach drażniących, prozapalnych oraz nasilających zaburzenia naturalnego procesu złuszczania naskórka w obrębie mieszków włosowych.
W zatkanym mieszku tworzy się stan zapalny. Kiedy takie miejsce pęka lub próbujemy je usunąć w niesterylnych warunkach, dochodzi do zakażenia i zapalenie się rozprzestrzenia.
Istnieje wiele rodzajów trądziku. Wiążą się one ze zmianami skórnymi o odmiennym wyglądzie, pochodzeniu, miejscu występowania czy sposobach leczenia. Pierwszym krokiem do skutecznej terapii trądziku jest zdiagnozowanie, z jaką formą zmian mamy do czynienia. Odpowiednie rozpoznanie problemu umożliwia również prawidłową pielęgnację skóry trądzikowej. Dlatego warto wiedzieć m.in., jak wygląda trądzik i jego poszczególne odmiany, a także zawsze skonsultować się z dermatologiem i skorzystać z wiedzy specjalisty. Poniżej wymieniamy najczęściej występujące rodzaje trądziku u dorosłych i młodzieży.
Trądzik pospolity to najczęstsza postać trądziku, objawiająca się zaskórnikami, grudkami i krostami występującymi głównie na twarzy, plecach i klatce piersiowej. Trądzik pospolity powstaje w wyniku nadmiernej produkcji sebum, zaburzonego rogowacenia ujść gruczołów łojowych, namnażania bakterii Cutibacterium acnes oraz wpływu hormonów androgenowych. To odmiana występujących najczęściej u nastolatków w okresie dojrzewania, dlatego nazywana jest także trądzikiem młodzieńczym. Coraz częściej dotyka również osoby dorosłe, zwłaszcza przy utrzymujących się zaburzeniach hormonalnych lub predyspozycjach genetycznych.
Ten typ trądziku występuje głównie w dolnej części twarzy – na brodzie, żuchwie i szyi – i ma charakter nawracający. Powstaje w wyniku zaburzeń gospodarki hormonalnej. Najczęściej dotyka dorosłych kobiet, szczególnie w okresach wahań hormonalnych, przy PCOS, przewlekłym stresie czy w okresie okołomenopauzalnym.
Trądzik różowaty jest przewlekłą dermatozą zapalną objawiającą się rumieniem, teleangiektazjami (widocznymi poszerzonymi naczyniami krwionośnymi) oraz grudkami i krostami, bez obecności zaskórników. Rozwój trądziku różowatego wiąże się z nadreaktywnością naczyń krwionośnych, zaburzeniami odporności skóry oraz wpływem czynników środowiskowych, takich jak promieniowanie UV, alkohol czy ostre potrawy. Ta odmiana występuje najczęściej u osób po 30. roku życia, zwłaszcza u kobiet o jasnej karnacji i skórze naczyniowej.
Trądzik to często problem, którego trudno się pozbyć. Nie musisz zostać z nim sam/a.
To łagodna forma trądziku, w której dominują zaskórniki otwarte i zamknięte, bez wyraźnych cech stanu zapalnego. Powstaje w wyniku nadprodukcji sebum, jak i nieprawidłowego złuszczania naskórka, prowadzącego do mechanicznego zaczopowania porów skóry. Trądzik zaskórnikowy występuje najczęściej u młodzieży oraz u osób dorosłych z cerą tłustą lub mieszaną i bywa pierwszym etapem rozwoju trądziku pospolitego.
To zapalna postać trądziku charakteryzująca się obecnością bolesnych grudek i krost na zaczerwienionej skórze. Rozwija się na skutek namnażania bakterii w zatkanych mieszkach włosowych oraz aktywnej reakcji zapalnej układu immunologicznego. Najczęściej dotyczy nastolatków i młodych dorosłych. Rozwija się zwłaszcza, gdy wcześniejsze, łagodniejsze postacie trądziku nie były odpowiednio leczone.
Charakteryzuje się obecnością licznych krost wypełnionych treścią ropną, często bolesnych i otoczonych rumieniem. Powstaje w wyniku zaawansowanego stanu zapalnego w obrębie mieszków włosowych, spowodowanego namnażaniem bakterii i silną reakcją immunologiczną skóry. Występuje stosunkowo często jako umiarkowana lub cięższa postać trądziku pospolitego, głównie u młodzieży i młodych dorosłych.
W tej postaci trądziku zmiany skórne są niewielkie lub łagodne, jednak na skutek intensywnego drapania, skubania lub wyciskania dochodzi do nadżerek, strupów i blizn. Kluczową przyczyną powstania jest czynnik psychogenny – napięcie emocjonalne, lęk lub zachowania kompulsywne. Najczęściej występuje u dorosłych kobiet i bywa mylony z ciężką postacią trądziku zapalnego.
Objawia się drobnymi, jednakowymi grudkami i krostkami i często towarzyszy mu świąd. Przyczyną jest nadmierny rozrost drożdżaków Malassezia w obrębie mieszków włosowych, a nie bakterii typowych dla trądziku pospolitego. Występuje stosunkowo często, zwłaszcza u osób młodych, aktywnych fizycznie, z nadmierną potliwością lub po długotrwałym stosowaniu antybiotyków.
Powstaje w wyniku stosowania kosmetyków o działaniu komedogennym, które zatykają ujścia gruczołów łojowych. Objawia się głównie zaskórnikami i drobnymi grudkami, które rozwijają się w miejscach aplikowania tych produktów. Najczęściej występuje u osób często korzystających z makijażu lub ciężkich preparatów pielęgnacyjnych.
Trądzik może wystąpić nie tylko u młodzieży czy osób dorosłych, ale także u najmłodszych dzieci. Jeśli problem dermatologiczny ma postać drobnych grudek i krostek, występujących najczęciej na policzkach, czole i nosie i pojawia się w pierwszych dniach lub tygodniach życia maluszka, to jest to trądzik noworodkowy. Jego źródłem jest przejściowy wpływ hormonów matki oraz często współistniejący rozrost drożdżaków Malassezia. Zmiany są łagodne i ustępują samoistnie w ciągu kilku tygodni, nie wymagają leczenia i nie pozostawiają blizn.
W przypadku trądziku niemowlęcego zmiany pojawiają się później – między 3. a 6. miesiącem życia, a czasem nawet do 12. miesiąca. Ten rodzaj trądziku ma zwykle cięższy przebieg i może obejmować grudki, krosty i zaskórniki. Jego przyczyną jest zwiększona aktywność androgenów w organizmie dziecka. Częściej występuje u chłopców i może wymagać konsultacji dermatologicznej, ponieważ w cięższych przypadkach istnieje ryzyko, że zostawi blizny.
Jak widać, wyróżnia się naprawdę wiele rodzajów trądziku. Poza wymienionymi wyżej istnieją jeszcze takie postacie tej choroby jak: trądzik skupiony, trądzik piorunujący, trądzik neuropatyczny, trądzik zawodowy czy trądzik odwrócony, a to wciąż nie wszystkie formy tego problemu. Dlatego, jeśli dotknęły Cię niechciane zmiany skórne, skonsultuj się z dermatologiem, aby właściwie rozpoznać ich charakter, a tym samym móc dobrać odpowiednią pielęgnację i wdrożyć skuteczne leczenie.
Trądzik jest chorobą, dlatego walkę z nim należy rozpocząć od wizyty u lekarza dermatologa, który zleci odpowiednie postępowanie. Możliwe metody leczenia trądziku to terapia miejscowa (zewnętrzna), ogólna lub łączona.
W leczeniu miejscowym wykorzystuje się różne środki przeciwłojowe, komedolityczne, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Dlatego zalecony krem na trądzik może zawierać m.in. kwas salicylowy, retinoidy, kwas azelainowy czy erytromycynę i tetracyklinę. W terapii ogólnej leczenia trądziku wskazane są przede wszystkim środki hormonalne, retinoidy, antybiotyki lub kortykosteroidy. Warto wymienić też preparaty witaminowe, które uzupełniają podstawową terapię. To środki zawierające głównie witaminy PP, A, B2, B1, B6 oraz C.
U kobiet walka z tą chorobą często wymaga również konsultacji ginekologicznej lub endokrynologicznej, ponieważ zmiany trądzikowe bywają objawem żeńskich zaburzeń hormonalnych. Niemałe znaczenie może mieć także zbilansowana dieta, regularny sen oraz redukcja stresu i innych czynników sprzyjających rozwojowi trądziku (np. rozdrapywania zmian).
Pozbądź się go i poczuj ulgę.
Nie wolno zapomnieć o zasadach prawidłowej pielęgnacji skóry skłonnej do trądziku.
Wskazane jest m.in.:
Zabiegi na trądzik to świetne uzupełnienie dermatologicznego leczenia uciążliwych zmian skórnych. Przynoszą korzyści, które ciężko uzyskać samą pielęgnacją domową czy nawet farmakoterapią. Mimo swoich zalet, należy pamiętać, że rozwiązania, jakie daje kosmetologia, nie sprawdzą się na każdym etapie rozwoju choroby i zawsze powinny być odpowiednio dobrane do rodzaju trądziku. Dlatego tak ważna jest konsultacja z doświadczonym specjalistą i wybór kliniki stosującej indywidualne podejście do pacjenta.
Laserowe leczenie trądziku za pomocą urządzenia wykorzystującego światło CPL to nieinwazyjna i bezpieczna metoda redukcji nawet aktywnego trądziku – zarówno pospolitego, jak i różowatego. Zabieg przynosi bardzo satysfakcjonujące efekty m.in. w postaci częściowego lub całkowitego usunięcia niechcianych zmian, zwężenia porów, zmniejszenia wydzielania sebum oraz poprawienia kolorytu skóry.
Peeling chemiczny na trądzik wywołuje kontrolowane złuszczanie naskórka, dzięki czemu odblokowuje pory i zmniejsza liczbę zaskórników, a nawet ogranicza powstawanie nowych zmian. Zastosowane kwasy działają przeciwzapalnie, a cały zabieg normalizuje pracę gruczołów łojowych i przyspiesza regenerację skóry.
Postaw na profesjonalne zabiegi.
Nie każdy trądzik zostawia blizny, jednak wielu pacjentów zmaga się z tym problemem. Jest on efektem uszkodzenia skóry w trakcie trwającego stanu zapalnego oraz nieprawidłowego gojenia się cery.
W przebiegu choroby trądzikowej dochodzi do głębokiego zapalenia w obrębie mieszka włosowego, co niszczy włókna kolagenu i elastyny. Organizm próbuje naprawić te uszkodzenia i produkuje nową tkankę, jednak, gdy proces gojenia jest zaburzony, tworzą się blizny.
Czynniki zwiększające ryzyko powstawania blizn potrądzikowych to:
Wykorzystanie lasera frakcyjnego CO2 to jeden z najskuteczniejszych sposobów leczenia blizn potrądzikowych. Urządzenie stymuluje i regeneruje skórę oraz tkankę łączną.
Podczas zabiegu skóra jest podgrzewana i doprowadzana do kontrolowanego mikrouszkodzenia, dzięki czemu tworzą się w niej nowe włókna kolagenowe oraz elastyna, które zagęszczają tkankę skórną i pobudzają ją do odnowy. Wszystko to pozwala skutecznie pożegnać nawet głębokie blizny.
W Klinice Anti-Aging INIVCTA do laserowego usuwania blizn potrądzikowych używamy medycznego lasera frakcyjnego, tzw. ablacyjnego, którego działanie jest zdecydowanie mocniejsze od działania zwykłych urządzeń frakcyjnych. Nasz laser pobudza skórę do odnowy, a w procesie ablacji również mocno ją złuszcza, co nie tylko przyczynia się do mniejszej widoczności blizn, ale i dodatkowo regeneruje i odmładza cerę. Dzięki sile lasera ablacyjnego pożądane efekty osiąga się również mniejszą ilością zabiegów niż w przypadku lasera nieablacyjnego.
Pożegnaj je dzięki laserowemu usuwaniu blizn.
Wiele odmian trądziku wiąże się ze stanem zapalnym. Gdy dochodzi do zapalenia, skóra uruchamia mechanizmy obronne, a jednym z nich jest nadmierna produkcja melaniny, czyli naturalnego barwnika skóry. Właśnie w ten sposób wytwarzają się przebarwienia potrądzikowe. Im silniejszy i dłuższy stan zapalny, lub im częściej zmiany są drapane, wyciskane czy podrażniane, tym większe jest ryzyko powstania przebarwień. Dodatkowo ekspozycja na słońce bez ochrony SPF utrwala i pogłębia zmiany barwnikowe, które mogą utrzymywać się miesiącami, a bez leczenia nawet latami.
Skutecznym sposobem na pozbycie się niechcianej pamiątki po trądziku jest peeling chemiczny na przebarwienia, który przynosi doskonałe efekty w walce z tego typu plamami. Zabieg powoduje kontrolowane złuszczanie skóry i reguluje procesy odpowiedzialne za nadmierną produkcję melaniny, dzięki czemu rozjaśnia przebarwienia i dodatkowo regeneruje skórę.
Sprawdź nasze rozwiązania.
Poczytaj więcej