Blizny - rodzaje i metody leczenia

Mało kto nie posiada na swoim ciele choć jednej blizny, ponieważ te powstają dzięki naturalnym procesom gojenia się ran będących wynikiem urazu bądź zabiegu chirurgicznego. Przy czym, to, w jaki sposób przebiega proces powstawania takiej zmiany skórnej i jej późniejszy wygląd, zależy w dużej mierze od stopnia zniszczenia poszczególnych warstw skóry i tkanki podskórnej oraz wystąpienia ewentualnych zaburzeń na którymś z poszczególnych etapów gojenia się rany, tj.:

• hemostazy, czyli tworzenia skrzepu zapobiegającego dalszej utracie krwi;
• procesu zapalnego,
• proliferacji, czyli procesu dzielenia i mnożenia się komórek, które pomagają w gojeniu ran;
• remodelowania, czyli etapu, podczas którego tkanka bliznowata staje się jaśniejsza, mocniejsza i bardziej elastyczna.

Na ostateczny wygląd blizny wpływa również m.in. lokalizacja obrażeń, rodzaj urazu (oparzenie, skaleczenie, cięcie, zmiażdżenie), wiek, geny, płeć, pochodzenie etniczne oraz indywidualna predyspozycja do bliznowacenia.

W toku tworzenia się blizny uszkodzona tkanka lub skóra zostają zastąpione nową tkanką pełną włókien kolagenowych, które początkowo ułożone są przypadkowo i dopiero później się porządkują. Niestety struktura i kolor blizny wyróżniają się na tle zdrowej skóry. Powierzchowne części tkanki bliznowatej są cienkie, nie mają gruczołów potowych i łojowych, włosów oraz komórek produkujących melaninę, przez co większość blizn jest jaśniejsza od pozostałej powierzchni skóry.

Blizny dzielimy najczęściej ze względu na ich pochodzenie, czas powstania i wygląd. Pierwszą grupę stanowią blizny pooperacyjne, pooparzeniowe i po cesarskim cięciu.

Drugą są blizny niedojrzałe (są czerwone i lekko wypukłe, mogą powodować uczucie ściągnięcia skóry, świąd, a nawet ból) i blizny dojrzałe, które w prawidłowym procesie gojenia przybierają jasną barwę i są miękkie w dotyku.

Natomiast w przypadku podziału ze względu na wygląd, wyróżnia się:

• blizny przerostowe (hipertroficzne) – powstają najczęściej w wyniku przedłużającego się procesu gojenia rany, który może być spowodowany jej złą pielęgnacją (np. brakiem odpowiedniego opatrunku czy wdania się zakażenia). Blizny te są pogrubiałe i czerwone, pozostają jednak w ramach skóry;
• blizny zanikowe (atroficzne) – powstają głównie, gdy proces gojenia rany jest zakłócony przez niewystarczającą produkcję włókien tkanki łącznej w przebiegu trądziku lub ospy wietrznej. Mają charakter zagłębień w skórze, coraz bardziej widocznych wraz z wiekiem. Mogą odznaczać się różną głębokością i kształtem – najczęściej są jednak okrągłe. Do blizn zanikowych zalicza się także rozstępy;
• blizny keloidowe (bliznowce, keloidy) – ich powstanie wiąże się z nadmierną produkcją kolagenu, który pojawia się przy skaleczeniach. W odróżnieniu od blizn przerostowych zawsze przekraczają początkową linię zranienia i powiększają się wraz z upływem czasu (nie wykazują także tendencji do samoistnego spłaszczenia i cofania się). Bliznowce mają zazwyczaj nieregularny kształt oraz fioletową lub czerwoną barwę. Mogą tworzyć się w różnym wieku, najczęściej jednak występują u osób z ciemną karnacją między 10. a 30. rokiem życia;
• przykurcz bliznowaty – to blizny w zgięciach, które powstają w wyniku obkurczania się tkanki łącznej (szczególnie w dalszym etapie bliznowacenia ran oparzeniowych). Blizny te są głębokie i mogą napinać skórę, ograniczając możliwości ruchowe. Przykurcze bliznowate trzeba leczyć operacyjnie.

Warto pamiętać i nastawić się na to, że proces usuwania blizny czasem okazuje się skomplikowany i długotrwały. W niektórych przypadkach najlepsze efekty daje łączenie różnych metod. Czasem trzeba się również pogodzić z faktem, że nie każdą bliznę da się całkowicie usunąć, a można jedynie sprawić, że będzie mniej widoczna.

Pacjenci mają do dyspozycji różne sposoby leczenia blizn. Ich skuteczność zależy m.in. od rodzaju tkanki bliznowatej, jej wielkości i miejsca powstania. Istotny jest także czas rozpoczęcia terapii – im szybciej się ją podejmie, tym lepsze może dać efekty.

Specjalista (kosmetolog, dermatolog lub chirurg) wybierze odpowiednią formę redukcji naszej blizny. Jej wygląd można poprawić m.in. metodami chirurgicznymi, za pomocą zabiegów kosmetologicznych czy zabiegów laseroterapii.

W terapii blizn wykorzystuje się także metody zachowawcze, które służą m.in. profilaktyce nieprawidłowego bliznowacenia. Odpowiednia pielęgnacja za pomocą specjalnych maści, żelów, kremów czy silikonowych plastrów na blizny świeże pomaga zapobiegać powstawaniu blizn przerostowych i keloidów. Pod wpływem działania promieniowania UV świeże blizny mogą również łatwo ulec przebarwieniu. Aby temu przeciwdziałać, warto stosować również wysoką ochronę przeciwsłoneczną.

Natomiast masaż i terapia manualna (mobilizacja blizny) pomaga, zwłaszcza gdy zmiana skórna wpływa nie tylko na wygląd, ale i funkcje tkanek, powodując np. ograniczenie ruchomości.

Różne zabiegi z zakresu laseroterapii i kosmetologii mogą być skutecznym elementem terapii blizn. Poniżej prezentujemy kilka metod pozwalających pozbyć się blizn na twarzy i ciele, m.in. blizn po trądziku, blizn po operacji, blizn pourazowych czy blizn po oparzeniach.

Laserowe usuwanie blizn przy pomocy medycznego lasera frakcyjnego CO2 jest jedną z najskuteczniejszych i najmniej inwazyjnych metod redukcji tkanki bliznowatej. Technologia frakcyjna to nowoczesne i niechirurgiczne rozwiązanie, które pozwala pozbyć się zarówno dojrzałych, jak i świeżych blizn o różnym pochodzeniu (takich jak rozstępy i blizny: potrądzikowe, pooperacyjne, po urazach mechanicznych czy po poparzeniach). W wyniku ablacji, polegającej na kontrolowanym usunięciu tkanki bliznowatej, uszkodzona tkanka zostaje zastąpiona zregenerowaną i zdrową tkanką. Zabieg wykonuje się po wcześniejszym znieczuleniu skóry i nie wymaga on później długiego okresu rekonwalescencji (jest to zazwyczaj 7 – 28 dni).

Pierwsze efekty widoczne są już po wygojeniu, jednak w zależności od rodzaju blizny, konieczne może być wykonanie kilku zabiegów. Początkowo zmniejszają one widoczność, a następnie niemal usuwają ślad po ranie. Dodatkowo działanie lasera odmładza skórę, sprawiając, że nabiera jędrności i świeżego wyglądu. Wyrównuje on bowiem drobne i głębokie zmarszczki, poprawia kondycję i napięcie wiotczejącej skóry oraz jej koloryt, usuwając niektóre przebarwienia (sprawdź: Jak pozbyć się przebarwień na twarzy?).

Mezoterapia mikroigłowa jest bardzo dobrym sposobem na usunięcie każdego rodzaju blizn – zarówno potrądzikowych, pourazowych, jak i rozstępów. To efektywny i bezpieczny zabieg mikronakłuwania skóry wykorzystujący opatentowaną technologię pulsujących igieł. Nakłuwanie nimi stymuluje odbudowę skóry (powstałe podczas zabiegu mikrouszkodzenia zmuszają ją do wykorzystania naturalnych zdolności naprawy i regeneracji), dzięki czemu blizny ulegają stopniowej redukcji. Jednak, aby uzyskać zadowalający efekt, zabieg należy powtórzyć po ok. 4 tygodniach i wykonać go minimum 3 razy. Po zabiegu można wrócić do codziennej aktywności.

Radiofrekwencja mikroigłowa to zabieg przynoszący świetne efekty w redukowaniu blizn. Łączy technikę mikronakłuć skóry z impulsem fal radiowych, wnikających w głębsze warstwy. Mikroskopijne igły penetrują skórę na określonej głębokości, dostarczając do tkanek falę radiową i odżywcze składniki. Skóra produkuje więcej nowego kolagenu i elastyny, a blizny stają się znaczniej mniej widoczne. Pierwsze efekty zabiegu widać już po kilku tygodniach.

Dobre efekty przynosi również ostrzykiwanie blizn tropokolagenem lub osoczem bogatopłytkowym. Tropokolagen to podstawy budulec włókien kolagenowych, które odpowiadają za elastyczność i jędrność naszej skóry. Osocze bogatopłytkowe jest natomiast naturalnym preparatem pozyskiwanym z własnej krwi pacjenta. Obie substancje stymulują procesy regeneracyjne organizmu i dzięki zabiegom z ich wykorzystaniem, skóra odzyskuje zdrowy wygląd, a blizny stają się znaczniej mniej zauważalne.

Skuteczna terapia blizn może opierać się również na łączeniu dostępnych metod leczenia. Możliwe konfiguracje to np. laserowe usuwanie blizn i zastrzyki z tropokolagenu bądź osocza, radiofrekwencja mikoigłowa i ostrzykiwanie czy też mezoterapia mikroigłowa i zastrzyki.